ولایت قدرت و اختیاری است که برابر قانون به یک شخص ذی صلاح برای اداره امور محجور
واگذاری شده است. طفل صغیر تحت ولایت قهری پدر و جد پدری خود می باشد.
هر یک از پدر و جد پدری نسبت به اولاد خود ولایت دارند و مادر در این خصوص
ولایت ندارد (حقوق اسلام برای مادر هیچ گونه ولایتی بر فرزند قائل نشده است).
بنابراین اداره امور طفل (مثلاً اداره اموال او اگر مالی داشته باشد) یا طرح دعوا و
شکایت برای احقاق حقوق طفل با ولی قهری اوست.
هرگاه طفل هم پدر و هم جد پدری داشته باشد و یکی از آن ها محجور
(مجنون یا سفیه) باشد یل به علتی ممنوع از تصرف در اموال مولی علیه گردد،
ولایت قانونی او ساقط می شود.
در مواردی که ولی قهری رعایت مصلحت طفل را نکند یا نتواند اقدامات مربوط را انجام دهد
ممکن است عزل شود یا امینی به او منضم شود.
هر یک از پدر و جد پدری بعد از وفات دیگری می تواند برای اولاد خود که تحت ولایت
او هستند «وصی» معین کند تا بعد از فوت خود در نگاهداری و تربیت آن ها مواظبت
کرده و اموال آن ها را اداره کند. بنابراین حتی پس از فوت پدر و پدربزرگ نیز،
برای مادر ولایتی متصور نیست. برای گرفتن ولایت قانونی میتوانید به وکیل خانواده مراجعه نمایید.
پدر و جد پدری و وصی منصوب از طرف یکی از آنان ولی خاص طفل نامیده می شود.
در صورتی که پدر و جد پدری وجود نداشته باشد و وصی هم تعیین نشده باشد،
دادگاه قیمتی برای کودک تعیین می کند تا به اداره امور او بپردازد. نمایندگی قانونی
کودک در کلیه امور مالی بر عهده قیم خواهد بود.